Dowódca sekcji

Dowódca sekcji to stopień, który uzyskujemy po spełnienie szeregu wymagań. W jednostkach KSRG wewnętrzne przyznanie stopnia dowódcy nie idzie w parze z jego obowiązkami i przywilejami, które ponosi po ukończeniu szkolenia w Państwowej Straży Pożarnej. Jakie tak naprawdę obowiązki ma dowódca sekcji i na co powinien zwracać szczególną uwagę?

Jednostki OSP to stale rozwijające się służby mundurowe, które swoim wyszkoleniem i posiadanym sprzętem niejednokrotnie dorównują lub przewyższają (tak i mówię tu z całą odpowiedzialnością) jednostki Państwowej Straży Pożarnej. Wymogi stawiane strażakom szczególnie tych z  jednostek operacyjno – technicznych jest porównywalny do wymogów zawodowców.  Aby brać udział w akcji ratowniczej trzeba mieć ukończone 18 lat, być zdrowym, ukończyć kurs podstawowy i stale uczestniczyć w życiu własnej jednostki. Obowiązki strażaka ratownika są na tyle jasne i powszechne, że nie trzeba ich szczegółowo opisywać. Inaczej jest w przypadku posiadania stopnia dowódcy sekcji. Wtedy nasze obowiązki i odpowiedzialność w straży zwiększają się…

Kto może zostać dowódcą sekcji

Aby zdobyć stopień dowódcy sekcji trzeba spełnić szereg wymagań tj.;

  • ukończyć szkolenie szeregowców OSP cz.I i II lub spełnienie równorzędnych wymagań (kurs szeregowych + obsługa ODO + BHP);
  • ukończyć kurs ratownictwa technicznego OSP;
  • posiadać co najmniej 3-letni staż członka czynnego OSP;
  • posiadać skierowanie na szkolenie od zarządu OSP, potwierdzone przez właściwy organ gminy;
  • posiadać zaświadczenie lekarskie stwierdzające możliwość brania udziału w działaniach ratowniczych;
  • mieć ukończoną co najmniej zasadniczą szkołę zawodową (świadectwo do wglądu).

Zasady wydają się proste i przejrzyste jednak jak widać dowódcą sekcji nie zostaje się od razu. Trzeba brać czynny udział w akcjach ratowniczo – gaśniczych przez co najmniej trzy lata. Ten wymóg moim zdaniem jest bardzo potrzebny, ponieważ każdy musi zdobyć jakieś doświadczenie, aby później móc samemu kierować akcją i prawidłowo porozumiewać się z dyspozytorem.

Obowiązki dowódcy, gdy nie kieruje akcją

 W internecie istnieje kilka wartościowych wpisów na temat obowiązków dowódcy sekcji, jednak chcę przybliżyć ten temat od strony praktycznej. Celem szkolenia prowadzonego przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej jest przygotowanie strażaków do dowodzenia zastępem i sekcją z umiejętnością dokonywania oceny sytuacji i podejmowania decyzji w różnych sytuacjach ratowniczych, oraz nauczenie organizowania i prowadzenia szkolenia doskonalącego i instruktażowego w OSP. Obowiązki dowódcy sekcji nie są przypisane tylko do działań ratowniczych. Choć to najważniejsze założenie ma on również:

  • przekazywać wiedzę ratownikom w jednostce OSP;
  • szkolić z zakresu działań ratowniczych;
  • pomagać przygotować MDP (jeśli istnieje);
  • wspierać strażaków podczas akcji i poza nią;
  • wymieniać się poglądami i zdobytym doświadczeniem;
  • pomagać naczelnikom w prowadzeniu jednostek;
  • sprawdzać stan techniczny narzędzi oraz poziom paliwa w urządzeniach;
  • zgłaszać ewentualne usterki czy uszkodzenie sprzętu swoim przełożonym;
  • dbać o bezpieczeństwo swoje i strażaków na terenie remizy i wokół niej;
  • doskonalić swoje umiejętności oraz poszerzać zdobytą wiedzę;
  • dbać o formę i kondycję (Ba! Strażak musi być FIT).

Są to podstawowe założenia jakimi powinien kierować się dowódca sekcji, które bezpośrednio nie łączą się z jego funkcją podczas akcji ratowniczej. Nie możemy podchodzić do tematu tylko tak, że posiadając stopień dowódcy sekcji jestem uprzywilejowany do kierowania akcją podczas alarmu bojowego i reszta mnie nie obchodzi. Jest to błędne myślenie. Kierowanie akcją ratowniczą jest elementem do którego głównie się przygotowujemy jednak powyższe punkty powinny być również spełniane. Dowódca sekcji bierze całkowitą odpowiedzialność podczas  wyjazdu bojowego za strażaków oraz sprzęt, dlatego bezwzględnie powinien wiedzieć, kto spełnia wymagania, aby móc brać udział w akcji oraz czy narzędzia nie są uszkodzone i można z nich korzystać w sposób bezpieczny. Doglądanie umocowania narzędzi oraz ich stan również należą do obowiązków dowódcy. Po każdej zakończonej akcji powinien sprawdzić czy czegoś nie brakuje lub nie uległo uszkodzeniu. Tyczy się to zarówno narzędzi jak i sprzętu osobistego strażaka (latarki, rękawice, hełm, nomex itp.) Dowódca musi dbać o bezpieczeństwo swoje i ratowników pod każdym kątem, dlatego ważne jest doglądanie sprzętu, narzędzi oraz stanu pojazdów ratowniczych.

Obowiązki dowódcy podczas akcji ratowniczej

 Jest to szeroki zakres działań i obowiązków jakie należą do dowódcy sekcji / zastępu. Sukcesy i niepowodzenia działań jednostek straży pożarnych w dużej mierze zależą od zasobu wiadomości, umiejętności i nawyków jakimi muszą wykazać się dowódcy sekcji. W czasie alarmu bojowego dowódca sekcji musi zwrócić uwagę na:

  • prawidłowe umocowanie sprzętu pożarniczego znajdującego się na zewnątrz samochodu lub holowanego przez samochód;
  • prawidłowy ubiór załogi do panujących warunków atmosferycznych;
  • prawidłowe zajęcie miejsca przez załogę w kabinie , zwracając przy tym szczególną uwagę na ilość osób (w żadnym przypadku dowódca nie może dopuścić aby w kabinie znajdowały się osoby niepowołane).
  • dopilnowanie , aby kierowca zachowywał maksimum bezpieczeństwa ruchu drogowego;
  • niedopuszczenie do wskakiwania lub wyskakiwania członków załogi podczas ruchu pojazdu;
  • dopilnowanie aby członkowie załogi nie utrudniali pracy kierowcy przez :palenie papierosów, rozmowy z kierowcą ,wychylanie się , otwieranie drzwi, jazdy na stopniach.

To podstawowe jednak bardzo ważne zasady bezpieczeństwa dzięki którym możemy uniknąć wielu niebezpiecznych sytuacji. Po przybyciu na miejsce zdarzenia dowódca musi ocenić sytuację. Rozpoczyna rozpoznanie wstępne i przekazuje informację dyspozytorowi, która powinna dać rzetelny , obiektywny i wyczerpująco jasny obraz sytuacji pożarowej, umożliwić ocenę tej sytuacji. Powinien zorganizować łączność na terenie akcji oraz przeanalizować jaki sprzęt będzie potrzebny do działań. Ważne jest, aby dowódca stwierdził czy siły i środki są wystarczające. Podczas prowadzenia akcji ratowniczej ważne jest aby prowadzone działania były w sposób jak najbardziej bezpieczny tj.;

  • samochody pożarnicze należy ustawiać tak aby nie były narażone na działanie płomieni lub wysokich temperatur;
  • węże tłoczne linii głównych i gaśniczych powinno się układać w sposób nie utrudniający poruszania się po drogach;
  • stanowiska gaśnicze powinny zapewniać sprawne wykonanie zadań oraz bezpieczeństwo strażaków;
  • zabezpieczać strażaków pracujących na drabinach ,dachach;
  • dokładnie obserwować miejsce działań by móc szybko powiadomić ratowników o grożącym niebezpieczeństwie;
  • udzielić pierwszej pomocy poszkodowanym strażakom i jeśli to konieczne przekazać pogotowiu.

Dowódca sekcji przez cały okres trwania akcji musi zapewniać strażakom bezpieczną i komfortową pracę. Nie powinien ich narażać na dodatkowe stresy. Musi uważnie przyglądać się całej sytuacji i jeśli zamierzone działania nie przynoszą efektu musi zmienić plan taktyczny. Akcja powinna być przeprowadzona jak najszybciej przy małym wysiłku strażaków. Należy pamiętać, że podczas działań porozumiewanie się z dyspozytorem należy tylko i wyłącznie do zadań dowódcy. Po zakończeniu akcji i wydaniu rozkazu zwinięcia sprzętu dowódca sekcji powinien:

  • dopilnować prawidłowego wycofania się strażaków z ich stanowisk gaśniczych;
  • sprawdzić stan osobowy sekcji;
  • dopilnować prawidłowego zamocowania sprzętu na swoim miejscu;
  • zameldować ugaszenie pożaru i powrót do bazy.

Posiadanie stopnia dowódcy sekcji jak widać przynosi za sobą wiele obowiązków i oczekiwań ze strony strażaków. Musi on stale rozwijać swoje umiejętności oraz starać się być jak najbardziej profesjonalnym, wtedy ratownicy będą mieli większe zaufanie przy wykonywaniu rozkazów.

Bartłomiej Kolasiński

W straży od 2001 roku. Najlepszy Druh OSP 2015 roku.

  • Kamil

    Co jaki czas są takie kursy?